بسيج به خيابان‌ها مي‌آيد!

دو روز پس از حضور گسترده نيروهاي پليس در سطح شهرها فرمانده نيروي مقاومت بسيج از حضور نيروهاي بسيج در سطح شهر و حتي محله‌ها براي برقراري امنيت خبر داده است.

حجت‌‌الاسلام طائب با اعلام اين خبر گفت: «گشت‌هاي بسيج در محله‌ها و كوي و برزن با حضور خود فضا را به‌گونه‌اي فراهم مي‌كنند كه اتفاقي نيفتد.»

آيا خبري در شهر هست كه مردم از آن بي‌خبرند؟ قطعاً وضعيت ناامني در كشور به‌گونه‌اي نيست كه تا اين حد حضور فيزيكي نيروهاي انتظامي و شبه نظامي را توجيه كند، مگر آنكه دلايل ديگري وجود داشته باشد.

حضور نيروهاي انتظامي به صورت آشكار در كوي و برزن براي ايجاد آرامش و امنيت در ميان مردم است و تنها اشرار بايد نگران حضور آنان باشند، اما آيا به راستي تامين امنيت با توسل به حضور گسترده و عيان  نيروهاي انتظامي و شبه‌نظامي در خيابان‌ها بهترين راه و تجربه ممكن است؟

بي‌شك حضور مقتدرانه پليس در كشور مايه ايجاد آرامش‌خاطر است. چنانكه در تمامي كشورهاي دنيا چنين است. اما همين حضور پليس نيز تنها در شرايطي خاص و با وجود رعايت برخي از پارامترهاي رواني و اجتماعي مثمر ثمر است. به طور مثال در پايتخت برخي از كشورها كه اتفاقاً شهروندان آنها نيز از امنيت بالايي برخوردار هستند به ندرت مي‌توان پليس را در شهر ديد به طوري كه گاهي اوقات گردشگران خارجي ممكن است در طول سفر خود موفق به ديدن پليس نشوند، مگر آنكه حادثه‌اي در شهر اتفاق بيفتد كه در چشم برهم‌زدني محل حادثه مملو از نيروهاي پليس مي‌شود.

در واقع آنچه در اين كشورها موجب حس امنيت در بين شهروندان مي‌شود بيش از آنكه حضور فيزيكي نيروها باشد ايجاد احساس امنيت رواني و حضور به موقع پليس و در مواقع لازم در صحنه است. در واقع آنچه كه موجب احساس امنيت در جامعه مي‌شود، نشان دادن اقتدار واقعي در موقع نياز شهروندان است و حضور پليس در شهر و نمايش اقتدار بايد متناسب با تاثير آن در افزايش يا كاهش آرامش رواني جامعه نگريسته شود.

حتي در سال‌هاي جنگ تحميلي با اينكه شرايط كشور به نوعي بود كه حضور نيروهاي بسيج در سطح شهر توجيه بيشتري داشت با اين حال بين مسوولان در اين‌خصوص اشتراك نظر وجود نداشت تا اينكه در اواخر دوره سازندگي نيروهاي بسيج از سطح شهرها جمع و به كار سازندگي مشغول شدند كه اين روند تا پايان دوره اصلاحات ادامه داشت.

حال پاسخ به اين سوال ضروري است كه آيا شرايط جديدي بر كشور حاكم شده يا ناامني در دولت نهم گسترش يافته كه حضور فيزيكي نيروهاي مسوول در حوزه انتظامي را به يكباره در خيابان‌ها افزايش مي‌دهيم.